Διακρατικό Εγχειρίδιο Inclusive Horizon που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου YOUTH IMPACT

Στην ανάπτυξή του συνέβαλαν οι ακόλουθοι οργανισμοί: η Ένωση Τυφλών του Μαυροβουνίου, η Κροατική Ένωση Τυφλών, η Ένωση Τυφλών και Μερικώς Βλεπόντων της Σλοβενίας, η Ένωση Τυφλών της Ερζεγοβίνης-Βοσνίας και το Emphasys Centre από την Κύπρο. Κάθε οργανισμός προσέφερε την εμπειρία, την τεχνογνωσία και την κατανόησή του σχετικά με τις ιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι με οπτική αναπηρία και οι νέοι με αναπηρίες γενικότερα στα αντίστοιχα περιβάλλοντά τους. Ακριβώς αυτός ο συνδυασμός διαφορετικών εθνικών προσεγγίσεων και ενός κοινού οράματος για μια συμπεριληπτική κοινωνία προσέδωσε στο εγχειρίδιο τη διακρατική του δυναμική.

Το Διακρατικό Εγχειρίδιο Inclusive Horizon δεν σχεδιάστηκε ως ένα ακόμη αναλυτικό έγγραφο που απλώς περιγράφει την υφιστάμενη κατάσταση, αλλά ως ένα πρακτικό εργαλείο που συνδέει δικαιώματα, ευκαιρίες και συγκεκριμένες διαδρομές δράσης. Πέρα από τη βελτίωση της θέσης των νέων με οπτική αναπηρία, το εγχειρίδιο εξετάζει εξίσου την κατάσταση των νέων με αναπηρίες γενικότερα, αναγνωρίζοντας ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν είναι συχνά αλληλένδετες – από τη μη προσβάσιμη πληροφόρηση και τα ψηφιακά περιβάλλοντα έως τα εμπόδια στην εκπαίδευση, την απασχόληση και την ενεργό συμμετοχή στην κοινοτική ζωή.

Ιδιαίτερη αξία του εγχειριδίου είναι ότι δεν περιορίζεται μόνο στον εντοπισμό των εμποδίων. Σκοπός του είναι να παρουσιάσει τα δικαιώματα και τις ευκαιρίες που είναι διαθέσιμες στους νέους – τόσο στις χώρες των εταίρων (Μαυροβούνιο, Κροατία, Σλοβενία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Κύπρος) όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το έγγραφο συστηματοποιεί πληροφορίες σχετικά με τα νομοθετικά πλαίσια, τις διαθέσιμες υπηρεσίες, τα προγράμματα υποστήριξης, τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές ευκαιρίες, ενώ παράλληλα παρέχει μια σαφή επισκόπηση των ευρωπαϊκών πολιτικών και πρωτοβουλιών που αφορούν τους νέους.

Ένα εξίσου σημαντικό τμήμα του εγχειριδίου επικεντρώνεται στις ευκαιρίες κινητικότητας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι νέοι με οπτική αναπηρία και οι νέοι με αναπηρίες συχνά δεν διαθέτουν προσβάσιμη πληροφόρηση σχετικά με προγράμματα όπως το Erasmus+, το European Solidarity Corps, οι ανταλλαγές νέων και άλλες μορφές διεθνούς συμμετοχής. Το Διακρατικό Εγχειρίδιο Inclusive Horizon παρέχει επομένως μια επισκόπηση αυτών των προγραμμάτων, εξηγεί πώς προσαρμόζονται για νέους με λιγότερες ευκαιρίες και ενθαρρύνει τους νέους να βλέπουν τον εαυτό τους ως ισότιμους συμμετέχοντες στον ευρωπαϊκό χώρο εκπαίδευσης, κινητικότητας και συνεργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η κινητικότητα δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ταξίδι, αλλά ως ευκαιρία για προσωπική ανάπτυξη, απόκτηση δεξιοτήτων, ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και δημιουργία διεθνών δικτύων υποστήριξης.

Η διαδικασία ανάπτυξης του εγχειριδίου βασίστηκε στην ενεργή συμμετοχή των ίδιων των νέων. Μέσα από δύο διακρατικές διαδικτυακές συζητήσεις (panel discussions), νέοι με οπτική αναπηρία από τις χώρες των εταίρων μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους – περιγράφοντας τις δυσκολίες πρόσβασης σε αξιόπιστες και προσβάσιμες πληροφορίες, το γεγονός ότι η υποστήριξη στην εκπαίδευση συχνά εξαρτάται από την ατομική καλή θέληση, την αποθαρρυντική φύση πολλών διοικητικών διαδικασιών, αλλά και το ισχυρό τους κίνητρο να είναι ενεργοί, να μαθαίνουν, να εργάζονται και να συμβάλλουν στις κοινότητές τους. Οι φωνές τους δεν καταγράφηκαν απλώς· αποτέλεσαν τη βάση για τις συστάσεις και τα συμπεράσματα που συνθέτουν τον πυρήνα του εγχειριδίου.

Το Διακρατικό Εγχειρίδιο Inclusive Horizon έχει μεταφραστεί στις γλώσσες των χωρών-εταίρων – μαυροβουνιακά, κροατικά, βοσνιακά, σλοβενικά, ελληνικά και τουρκικά – καθώς και στα αγγλικά, διασφαλίζοντας την προσβασιμότητά του σε ένα ευρύτερο περιφερειακό και ευρωπαϊκό πλαίσιο. Επιπλέον, σύμφωνα με τις αρχές προσβασιμότητας που προωθεί το έργο, το εγχειρίδιο είναι διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή, σε ηχητική έκδοση και σε γραφή Braille, εξασφαλίζοντας πλήρη προσβασιμότητα για νέους με οπτική αναπηρία.

Το εγχειρίδιο αυτό αποτελεί κάτι περισσότερο από μια απλή δημοσίευση. Είναι το αποτέλεσμα κοινής εργασίας, διαλόγου και της κοινής πεποίθησης ότι οι νέοι με οπτική αναπηρία και οι νέοι με αναπηρίες δεν είναι παθητικοί αποδέκτες υποστήριξης, αλλά ενεργοί φορείς αλλαγής. Σκοπός του είναι να ενισχύσει την πρόσβασή τους στην πληροφόρηση, να αυξήσει την ορατότητα των δικαιωμάτων τους και να ανοίξει νέους ορίζοντες ευκαιριών – από την τοπική κοινότητα έως τον ευρωπαϊκό χώρο κινητικότητας και συμμετοχής.